बिनोद घिमिरे, १८ वैशाख, सुर्खेत-
१३७ औँ अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवसको अवसरमा भेरीगंगा नगरपालिका–११ मा ¥याली तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना गरी मनाइएको छ। रामघाट बजारदेखि राताचौर वडा कार्यालयसम्म निकालिएको ¥यालीमा सहभागीहरूले “हाम्रो श्रमको सम्मान गर”, “ज्याला ठगी बन्द गर”, “एउटै काम एउटै ज्याला पूरा गर”, “अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस सफल पारौँ” र “हाम्रो श्रम किन कम ?” जस्ता नाराहरू लगाएका थिए।
सहकर्मी समाजको आयोजना तथा भेरीगंगा नगरपालिका–११ को समन्वयमा सम्पन्न कार्यक्रममा श्रमिक अधिकारका विविध विषयमा अन्तरक्रिया गरिएको थियो। सहभागीहरूले रोजगारीको स्थायित्व, सीप विकास तथा तालिम, र श्रमिक अधिकारको संरक्षणमा विशेष जोड दिएका छन्। अस्थायी तथा असुरक्षित रोजगारीका कारण श्रमिकहरू अझै समस्यामा परेको उल्लेख गर्दै उनीहरूले स्थायी र मर्यादित रोजगारी सुनिश्चित गर्न सरकारसँग माग गरेका थिए। कार्यक्रममा समयानुकूल सीप विकास र व्यावसायिक तालिमको आवश्यकता औंल्याउँदै श्रमिकको हक–अधिकारको पूर्ण संरक्षण, सुरक्षित कार्य वातावरण र न्यूनतम ज्यालाको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिइयो। विशेषगरी महिला तथा कमजोर वर्गका श्रमिकहरू बढी जोखिममा पर्ने भएकाले उनीहरूको संरक्षणमा राज्यले ध्यान दिनुपर्ने सहभागीहरूको भनाइ थियो।
कार्यक्रममा बोल्दै कार्यवाहक अध्यक्ष अम्मर बहादुर चन्दले राणा शासनकालदेखि नै पुरुषको तुलनामा महिलालाई दिइने ज्यालामा विभेद कायम रहेको उल्लेख गर्नुभयो। श्रम क्षेत्रमा लैंगिक समानता अझै पूर्ण रूपमा स्थापित हुन नसकेको बताउँदै उहाँले यसतर्फ सबै सरोकारवाला गम्भीर हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। त्यसैगरी, वैदेशिक रोजगारीमा ८ घण्टा कामको व्यवस्था भए पनि नेपाली युवाहरूलाई १६ घण्टासम्म काम गर्न बाध्य बनाइएको उल्लेख गर्दै श्रम शोषण अझै व्यापक रहेको उहाँको भनाइ थियो। श्रमिकको हक–अधिकार सुनिश्चित गर्न, समान ज्याला लागू गर्न र श्रम शोषण अन्त्य गर्न राज्यले प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो।
इतिहासतः सन् १८८९ मा फ्रान्सको पेरिसमा सम्पन्न श्रमिक नेता तथा संगठनहरूको बैठकले विश्वभर श्रमिक दिवस मनाउने निर्णय गरेको थियो। त्यसअघि सन् १८८६ मा अमेरिकाको सिकागोमा ‘आठ घन्टा काम, आठ घन्टा मनोरञ्जन र आठ घन्टा आराम’ नारासहित मजदुर आन्दोलन भएको थियो, जसको सम्झनामा हरेक वर्ष मे १ मा यो दिवस मनाइन्छ। नेपालमा भने २००७ सालमा विराटनगरको मजदुर आन्दोलनसँगै श्रमिक दिवस मनाउन सुरु गरिएको हो। विसं २०४६ को राजनीतिक परिवर्तनपछि यो दिन सार्वजनिक बिदाका रूपमा मनाइँदै आएको छ।
